.....over Pieter Dirk Uys / Evita Bezuidenhout
| Biografie Pieter Dirk Uys was born in Cape Town in 1945 and has been in the theatre since the mid 1960s. Closely associated with both the Space Theatre in Cape Town and Johannesburg's Market Theatre during the 1970s and 1980s, he has written and performed 20 plays and over 30 revues and one man shows throughout South Africa and abroad. His plays Paradise is Closing Down, Panorama, God's Forgotten, Faces in the Wall and Just Like Home have been performed internationally, and his one man shows Adapt or Dye, One Man One Volt, You ANC Nothing Yet, Truth Omissions, Live from Boerassic Park, Dekaffirnated, and Foreign Aids have been presented in the United Kingdom, Denmark, Germany, Holland, the USA and Canada. His performance of Foreign Aids at La Mama received the Obie Award in New York in 2004. Pieter Dirk Uys was awarded South Africa's prestigious Truth and Reconciliation Award in 2001, as well as honorary degrees from Rhodes University (D.Litt.Hon. 1997), the University of Cape Town (D.Litt.Hon. 2003), the University of the Western Cape (D.Edu.Hon. 2003) and the University of the Witwatersrand (D.Litt.Hon. 2004). Pieter Dirk Uys's celebrated alter ego, Evita Bezuidenhout, proudly received the Living Legacy 2000 Award in San Diego, USA. Since 2000 Pieter Dirk Uys has been travelling around South Africa, visiting over 1.5 million school children, as well as prisons and reformatories, with a free AIDS awareness entertainment called For Facts Sake!. He has also released a corporate AIDS information video, Having Sex with Pieter Dirk Uys, as well as the family friendly video, Survival Aids. His most recent success is Evita for President, which he has performed in London, Johannesburg, Cape Town and Durban, and toured to the USA as Elections & Erections in 2008. In September 2008, Evita Bezuidenhout launched her own political party, EVITA?S PEOPLE?S PARTY (www.epp.co.za), to assist with voter education in preparation for the 2009 General Election. Uys will also direct his new play, Macbeki, at the Market Theatre, Johannesburg, during the run up to the 2009 election. Pieter Dirk Uys lives in Darling, where he has converted the old railway station into a cabaret venue called EVITA SE PERRON, famous for its satirical garden, called Boerassic Park, and the domain of Evita Bezuidenhout, the 'most famous white woman in South Africa'. The unique museum/nauseum of apartheid artefacts there, reflecting the madness of the past, is arguably the only satirical exhibition of South Africa?s recent past. Inteview met Pieter Dirk Uys op 20 april 2009 gepubliceerd in De Standaard 'Ik maak me grote zorgen om Jacob Zuma, de man die woensdag onze nieuwe president wordt. Zal hij wel aan werken toekomen? Hij moet 's ochtends zoveel echtgenotes een afscheidszoen geven, dat je hem voor vier uur 's middags wellicht niet op kantoor moet verwachten. Ik voorspel jullie een nieuwe tv-show: na Desperate Housewives krijgen we nu Desperate First Ladies!' In het Baxter Theatre in Kaapstad krijgt Pieter-Dirk Uys het publiek moeiteloos op zijn hand. De razend populaire cabaretier (64) trekt volle zalen in Zuid-Afrika met zijn verkiezingsshow Elections and Erections en zijn theaterstuk MacBeki. Daarin sabelt Uys de voormalige ANC-president Thabo Mbeki genadeloos neer. Uys noemt Mbeki, die vorig jaar als president is afgetreden, 'het ergste wat Zuid-Afrika is overkomen sinds Hendrik Verwoerd' - de belangrijkste vormgever van het apartheidssysteem. De ANC-leider Jacob Zuma, de polygame Zulu uit Kwazulu-Natal, biedt voorlopig vooral voer voor leuke grappen. Nog voor de Zuid-Afrikanen woensdag stemmen, staat al vast dat het ANC een grote verkiezingsoverwinning zal boeken. 'Zuma willen tegenhouden, is dus als trachten te verhinderen dat morgen de zon opgaat', zegt Pieter-Dirk Uys, tijdens een gesprek na de voorstelling. 'De zon zal opgaan. Daarom ben ik bereid enkele weken mijn Samoeraizwaard op te bergen. Zuma krijgt van mij de kans te bewijzen dat ik het bij het verkeerde eind had. Al wordt dat verdomd moeilijk.' In een open brief, die gisteren in de belangrijkste Zuid-Afrikaanse zondagskranten verscheen, schrijft Pieter-Dirk Uys dat de vroegere bevrijdingsbeweging ANC (Afrikaans Nationaal Congres) 'na vijftien jaar regeren is uitgegroeid tot een luie, arrogante, ouderwetse en passieloze club'. Terwijl het met Nelson Mandela, de ANC-leider die in 1994 de eerste zwarte president werd van Zuid-Afrika, zo prachtig begon, zegt Uys tijdens zijn show: 'Maar let op, we moeten Nelson Mandela vandaag niet meer bevrijden! Behalve dan van het ANC.' Maar Uys' humor is niet zwartgallig of zuur. En in zijn analyse over Zuid-Afrika's toekomst klinkt hoop. Tijdens de apartheid was deze zoon van een Afrikaner calvinist en een joodse uit Berlijn een belangrijke opposant van het systeem, dat hij binnen en buiten Zuid-Afrika met veel geestdrift bestreed. Zowat al zijn theaterstukken werden daarom gecensureerd. 'Je kunt de situatie in Zuid-Afrika vandaag onmogelijk met toen vergelijken', zegt Uys. 'Apartheid was een oergemeen systeem. Vandaag hebben we wel degelijk een democratie. En er zijn ook knappe koppen bij onze leiders. Dat ik hier vandaag sta, met mijn bleke kop, dat er voor mensen zoals ik vandaag nog plaats is in Zuid-Afrika, danken we aan het ANC.' Tegelijk zijn er zaken die hem verontrusten: 'Jacob Zuma sleept de cartoonist Zapiro voor de rechter. Als we die kant opgaan, dan loeren de donkere dagen van censuur en zelfcensuur opnieuw om de hoek.' In de controversiële cartoon wordt de ANC-leider afgebeeld terwijl hij op het punt staat een vrouw te verkrachten, die het rechtssysteem symboliseert. En boven Zuma's hoofd hangt een douchekop. De cartoon verwijst naar de recente rechtszaken tegen Zuma. De douchekop is een allusie op Zuma's uitspraak dat hij na betrekkingen met een seropositieve vrouw een douche nam, om het risico op een hiv-besmetting te beperken. Een op de vijf volwassenen is seropositief in Zuid-Afrika. Door de jarenlange ontkenning van de epidemie door de regering-Mbeki heeft aids in Zuid-Afrika een ravage aangericht. 'Die oliedomme uitspraak zal Jacob Zuma voor de rest van zijn leven achtervolgen', zegt Pieter-Dirk Uys. Zelf laat hij ook geen kans onbenut om op het douche-incident terug te komen. Uys heeft van Zuma een buikspreekpop gemaakt, waarboven een douchekop bengelt. De grappen erover zijn misschien geslaagd, het incident zelf is tragisch: 'Ik trek in Zuid-Afrika rond in scholen om over aidspreventie te praten. Weet je hoe vaak ik sindsdien van scholieren heb gehoord dat een douche wel zal volstaan, als de toekomstige president dat zegt?' Uys raadt de politici van Cope (Congres van het Volk), een splinterpartij van oud-ANC'ers, aan publiekelijk afstand te nemen van Zuma's uitspraak en de jaren van aidsontkenning door Thabo Mbeki, toen zij met hem in de regering zaten. Hij hoopt dat Cope en de andere oppositiepartijen woensdag een goed resultaat halen: 'Het is gezond als zij de winst van het ANC kunnen afkalven.' Als het beter gaat met zijn land, raken zijn grappen dan misschien op? 'Niet erg', zegt hij lachend. 'Minder tijd op de planken betekent meer tijd voor de scholieren.' Want om hen draait het, zegt Uys. 'Nelson Mandela genoot een gigantische morele autoriteit. Daarop heeft het ANC jaren geteerd. Maar het is onvoorstelbaar hoe vlug hebzucht en corruptie in de organisatie zijn binnengedrongen.' Dat hardop zeggen, is vandaag haast godslastering: 'Het ANC is tot een religieuze beweging uitgegroeid. Maar de Zuid-Afrikaanse jongeren kijken niet naar het verleden, zij vragen zich af welke toekomst hun regering hen kan bieden. Daarom is de toekomst zeker, en het verleden een vraag.' |
